خاک ایران همچنان رو به فرسایش

خاک‌های حاصل خیز ایران در خطرند ، هر سال که می‌گذرد 2 میلیارد تن از خاک سرزمین‌مان گرفتار فرسایش می‌شود ؛ 7/16 میلیون تن فرسایش خاک به ازای هر هکتار عدد کمی نیست .  این رقم یک بار دیگر ما را رکورددار جهان می‌کند و قامتمان را نسبت به کشورهایی که فرسایش خاکشان بیشتر از 5، 6 تن در هکتار نمی‌شود، یک سر و گردن بلندتر می‌کند. فرسایش خاک، محصول دستکاری ناشیانه در حوزه‌های آبخیز است و حاصلش رسوب‌گذاری و رسوب‌دهی. آمارها می‌گویند هر سال به طور متوسط 3/6 مترمکعب در هکتار رسوب‌گذاری در ایران اتفاق می‌افتد که علتش فرسایش خاک در بالادست است؛ چرخه‌ای معیوب که نشان می‌دهد کارنامه ما در حفظ منابع آب و خاک تا چه اندازه پراشتباه است. شدت فرسایش خاک در ایران تابع 2 عامل طبیعی و انسانی است ؛ سرزمین ما از نظر زمین‌شناسی شرایط ویژه‌ای دارد . کشوری جوان که سنگ‌هایش فرسایش‌پذیر است ، اقلیم ایران نیز اقلیم منحصر به فردی است که بارش‌های اندک و نامنظم که در مناطق جنوبی به شکل رگبارهای تند ظاهر می‌شود ، شناسنامه آن است و اما فقر پوشش گیاهی به هر دو اینها دامن می‌زند. فرسایش خاک یعنی جدا شدن ذرات خاک از محل خود و جابه‌جا شدنش توسط آب، باد یا هر عامل طبیعی و انسانی دیگر . پس وقتی زمین خالی از پوشش گیاهی باشد ، هر وزش باد یا باریدن بارانی به قیمت فرسایش خاک تمام می‌شود . پوشش گیاهی را البته ما آدم‌ها از بین برده‌ایم . وقتی که برای گذران زندگی‌مان به چرای مفرط دام‌ها متوسل شده‌ایم و وقتی با انگیزه‌های گوناگون اراضی را تبدیل کرده‌ایم و کاربری‌شان را تغییر داده‌ایم . برای همین است که امروز حوزه‌های آبخیز کشور که نبض حیات در آنها می‌تپد ، به اختلال افتاده‌اند و هنوز که هنوز است برای مدیریت روان‌آب ناشی از بارش که منجر به حفظ خاک و پوشش گیاهی شود، مشکل داریم ...

مریم خباز _ جام جم آنلاین

.

  
نویسنده : فرامرز نصیری ; ساعت ۱٢:۳٥ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٧ امرداد ۱۳٩٠
    پيام ها    +