بیابان ، غولی‌ که هر روز بزرگ تر می‌شود

هنوز انسان ها به طبیعت آویزانند . آنها آب سفره‌های زیرزمینی را می‌مکند ، درختان و بوته‌های جنگلی و مرتعی را ریشه‌کن می‌کنند، کاربری اراضی را تغییر می‌دهند ، دام‌های مازاد بر ظرفیت را درمراتع می‌چرانند ، به آیش بلندمدت زمین‌های کشاورزی متوسل می‌شوند و موجی از آفت‌کش‌ها و علف‌کش‌ها را به کام آب‌های جاری و زیرزمینی می‌ریزند ، چون می‌خواهند زنده بمانند و با توسل به طبیعت زندگی کنند .  اما طاقت طبیعت خیلی وقت است طاق شده است . در ایران روی اجساد جنگل و مرتع و بیشه‌زار حالا تن‌پوش بیابان پهن شده و داشتن 32.5 میلیون هکتار بیابان خودش یک کابوس است و البته صاحب 100 میلیون هکتار زمین بودن که تا بیابانی شدن چند قدم بیشتر فاصله ندارد. دست و پنجه نرم کردن سرزمینی 165 میلیون هکتاری (ایران) با 132.5 میلیون هکتار بیابان یک جنگ تمام عیار است . داشتن 75 میلیون هکتار زمین در معرض فرسایش آبی، 20 میلیون هکتار زمین در معرض فرسایش بادی و 5 میلیون هکتاری که با کاهش حاصلخیزی و شوری‌زایی درگیر است هم دردسری بزرگ است ، اما این عددهای ترسناک کسی را نمی‌ترساند ، حتی آنها که می‌دانند فروختن طبیعت و خریدن بیابان یک معامله پرضرر است . 

بیابان‌ها هر لحظه زاییده می‌شوند ، هر زمان که بخشی از طبیعت دست می‌خورد و توان اکولوژیکی‌اش کم می‌شود ، همان‌جا بیابان سرک کشیده است . آمارهای رسمی که تا امروز به آنها استناد شده می‌گویند از کل مساحت ایران، 43.7 میلیون در زمره اکوسیستم بیابانی است که 32.5 میلیون هکتار آن صرفا شامل پدید ه‌های بیابانی فاقد پوشش گیاهی است، ولی نقشه‌های جدید با آن چیزی که به چشم می‌توان دید از پیشروی سریع بیابان‌ها در کشور و نقض این آمارها حکایت دارند. محمدکاظم هندآبادی، سرپرست سابق دفتر امور بیابان برخلاف آنها که ترجیح می‌دهند رشد اراضی بیابانی در کشور را زاییده تخیلات روزنامه‌نگاران بدانند از زایش بیابان‌ها می‌گوید. او توضیح می‌دهد اگر چه بررسی‌ها و نقشه‌برداری‌ها هنوز تمام نشده اما تا اینجای کار مشخص شده که کانون‌های فرسایش بادی از 6.4 میلیون هکتار در سال 75 به 7.6 میلیون هکتار در سال 90 رسیده که در مجموع 97 شهرستان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. رشد یک میلیون و 200 هزار هکتاری کانون‌های فرسایش بادی، آن هم فقط در طول 15 سال کارنامه نگران‌کننده‌ای است . این عدد محصول کم‌کاری و بدکاری روستاییان و عشایر و کشاورزان و دامداران و مرتعداران و معدن‌کاوان و همه برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیرانی است که دانسته و ندانسته چشم‌شان را روی شکننده بودن اراضی بسته‌اند و یک میلیون و 200 هزار هکتار کانون بحران را به نقاط بحرانی زیست محیطی کشور اضافه کرده‌اند . ولی بی‌شک رشد فزاینده بیابان و اراضی مرده نیز جلوی اقدامات و تصمیمات مخرب را نخواهد گرفت. در حالی که این روزها دوستداران محیط زیست و مردم آسیب‌دیده از خشک شدن دریاچه ارومیه رخت عزای تولد 100 هزار هکتار بیابان در قلب قطب کشاورزی ایران (شمال غرب) را به تن کرده‌اند خبر می‌رسد که کم‌آبی در استان اصفهان، چشم وزارت نیرو را به سمت بهشت‌آباد و گلاب در استان چهار محال و بختیاری چرخانده تا با اجرای طرح انتقال آب، نیازهای آبی مردم اصفهان را تامین کند ...

.

جام جم آنلاین

.

 

  
نویسنده : فرامرز نصیری ; ساعت ۱۱:٢٧ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٦ شهریور ۱۳٩٠
    پيام ها    +