کوه دماوند جهانی نمی‌شود!

درحالی که مسئولان از فعالیت‌هایی برای ثبت جهانی دماوند می‌گویند، اما گزارشات کارگروه کوهستان از خطری خبر می‌دهد که دماوند را تهدید می‌کند و آن فعالیت معادن پوکه در منطقه است. معادنی که ادامه کارشان، مانع از ثبت جهانی کوه دماوند در فهرست میراث طبیعی یونسکو می‌شود.

 

خبرگزاری میراث فرهنگی – گردشگری:  طبق ماده 6 دستورالعمل اجرایی کمیته ملی طبیعت گردی به منظور تحقق اجرای وظایف ماده 3 آیین نامه مصوب شده است که کارگروه های تخصصی در ذیل دبیرخانه کمیته ملی طبیعتگردی شکل گیرد. از این رو پیشنهاد تشکیل کارگروه کوهستان داده شد.
 
کارگروه کوهستان به منظور توسعه پایدار طبیعت گردی در محیط کوهستانی کشور با توجه به دستورات مشخصی که در این خصوص وجود داشت شکل گرفت. نخستین جلسه این کارگروه به طرح نجات دماوند اختصاص داشت از این رو با "محمد علی فیاضی" مدیرکل کمیته های ملی گردشگری به گفت و گو نشستیم.
 
 
درخصوص توسعه گردشگری پایدار و مشکلاتی که در حوزه دماوند وجود دارد به چه نکاتی اشاره شد؟
 
طبق بازدیدی که قبل از برگزاری جلسه از دماوند انجام شده بود گزارشی ارائه شد. در این گزارش به مشکلاتی پیرامون کوه دماوند اشاره شده بود. از جمله این مشکلات می توان به ساخت و سازهایی اشاره کرد که در دامنه شمالی کوه دماوند انجام شده است. همچنین مشکلاتی درخصوص مسیر عبور دام و چرای بی رویه دام در حوزه دماوند وجود دارد.
 
اسکان گردشگران خارجی در خانه های شخصی بدون مجوز نیز یکی دیگر از مشکلات گردشگری حوزه دماوند است. آموزشی که نیاز اساسی نیروهای محلی است و فرهنگسازی که باید در منطقه انجام شود.
 
کم بود اقامتگاه متناسب با ظرفیت طبیعی منطقه و فعالیت معادن و استخراج بی رویه ای که صورت می گیرد مخصوصا معدن پوکه ملارد که بسیار معروف است یکی دیگر از مسائل مطرح شده در کارگروه کوهستان بودند. فعالیت این معدن آسیب های جدی را متوجه منطقه کرده است.
 
شما به نکات مهمی درخصوص مشکلات موجود در توسعه طبیعتگردی دماوند اشاره کردید. آیا می توان مشکلات توسعه پایدار دماوند را تقسیم بندی و آنرا در گروه‌های مختلف مورد بررسی قرار داد؟
 
کوه دماوند دارای 20 گونه «اَندُمیک» است و تنها یک اثر طبیعی نیست بلکه از نظر زمین شناسی نیز بسیار اهمیت دارد. مشکلات این حوزه به دو بخش تقسیم می شود. مشکلاتی که درخصوص قله دماوند وجود دارد و مشکلاتی که درخصوص اطراف دماوند وجود دارد.
 
نکته قابل تامل درخصوص دماوند آن است که این منطقه همچون سایر زیست بوم های کشور اکوسیستمی حساس دارد که با توجه به فعالیت معادن در خطر قرار گرفته است.
 
آیا برنامه ای در خصوص ساماندهی معادن فعال در کوه دماوند در نظر گرفته شده است؟
 
طبق بررسی های انجام شده، از هفت معدنی که در دماوند فعال هستند؛ دو معدنی که در حوزه پوکه فعالیت می کنند و معروفترین آنها ملارد است که فعالیت زیادی نیز دارد؛ اکوسیستم دماوند را تهدید می کند.
 
البته قرار است تا گزارشات موجود در نخستین جلسه کمیته ملی طبیعتگردی که مرداد ماه سال جاری برگزار خواهد شد مطرح و تصمیمات لازم در این خصوص اخذ شود.
 
چندی‌‌است که بحث ثبت میراث طبیعی ایران در فهرست آثار جهانی رونقی دوباره یافته است و در این میان بحث ثبت جهانی دماوند نیز قوت گرفته است. آیا فقط معادن فعال در دماوند هستند که مانع ثبت جهانی آن می شوند؟
 
در حال حاضر یکی از بزرگترین مشکلات موجود در سر راه ثبت جهانی دماوند فعالیت این معادن است. برای آنکه ثبت جهانی صورت گیرد باید ساماندهی جدی در این خصوص انجام شود تا سرعت بخش انجام کار پرونده ثبت جهانی دماوند شود. مهمترین نکته برای ثبت جهانی دماوند آن است که باید مشکلات پیرامون این اثر طبیعی از جمله معادن مرتفع شوند.
 
کارگروه کوهستان در سطح کلان چه تصمیماتی اخذ خواهد کرد؟ آیا تصمیمات به سوی تعطیلی معادن و رفع مشکلات موجود در سر راه ثبت جهانی دماوند خواهد رفت؟
 
باید دید تصمیمات کمیته ملی طبیعت گردی در این خصوص چه خواهد بود. البته باید این تصمیمات به این سو سوق داده شوند و ما تصمیم داریم تا در خصوص این مهم ساماندهی جدی صورت گیرد. باید در اسرع وقت تصمیمات کمیته ملی طبیعتگردی اخذ و اجرایی شود.
 
باتوجه به عجله ای که شما بر آن تاکید دارید آیا قصد برآن است تا در سال آینده پرونده ثبت جهانی دماوند تکمیل و ارسال شود؟
 
اگر بتوانیم ساماندهی دماوند را با سرعت هرچه بیشتر داشته باشیم حتما این پیشنهاد به معاونت میراث فرهنگی ارائه خواهد شد.
 
قله دماوند از زمانی که در فهرست آثار ملی ثبت شد، تحت حفاظت سازمان میراث فرهنگی و قوانین و مقررات این سازمان قرار گرفته است و هر گونه تعرض و تخریب آن در واقع تخریب آثار ملی محسوب می‌شود و اقدامی مجرمانه است که باید برابر قانون با آن پرداخت شود. چرا تاکنون جلوی فعالیت این معادن گرفته نشده است؟
 
تلاش‌هایی در این خصوص انجام شده است اما چون انسجام لازم بین دستگاه های ذیربط وجود نداشت این معادن توانسته اند تاکنون به کار خود ادامه دهند. امید است با توجه به انسجامی که در بین دستگاه ها بوجود آمده بتوانیم هر چه زودتر شاهد ساماندهی کوه دماوند باشیم.
 
هرچند کار دشواری پیش رو خواهیم داشت چراکه معدن پوکه ای که در آن منطقه فعال است دارای فواید اقتصادی و اشتغالزایی برای منطقه است که باید همه جوانب آن مد نظر قرار گیرد. اما سه دستگاه مسئول مصمم هستند که یک کار جمعی اتفاق بیافتد و امروز زمان مناسبی برای این کار است.
 
در دنیا مورد مشابه دماوند را داریم که ثبت جهانی شده باشد؟
 
کوه فوجی در ژاپن نمونه خوبی است که می توان در تشابه با دماوند مثال زد. همانند دماوند مخروطی شکل و آتشفشانی است اما ارتفاع آن از دماوند کمتر است. حتا مسئولان ژاپنی از خواهر خواندگی بین یک شهر نزدیک کوه فوجی با شهری نزدیک کوه دماوند استقبال کردند.
 
یکی از کارهای خوبی که درخصوص فوجی انجام شده، بهره برداری پایدار از طبیعت گردی است و ما برای صیانت و احیای دماوند به سوی ایجاد گردشگری پایدار برویم. باید زمینه ورود گردشگران را با توجه به ضوابط منطقی و ارائه آموزش های لازم فراهم کنیم.
 
 
 
 
 

 

  
نویسنده : فرامرز نصیری ; ساعت ۸:٠٦ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٩ تیر ۱۳٩۳
    پيام ها    +