گزارشی از تالاب میقان

 

برداشت بی رویه سولفات سدیم از تالاب میقان آلوده گی شهر اراک را افزون کرده است.

گزارشی از ری‌را جلیلیان :  تالاب میقان با وسعت 12 هزار هکتار در 10 کیلومتری شرق شهر اراک یکی از کم نظیرترین تالاب های کشور و زیستگاه نزدیک به 16 درصد پرندگان کشور و 73 گونه گیاهی است و هر سال میزبان بیش از 12 هزار قطعه پرنده مهاجر و مرغابی سان مانند درنا، فلامینگوها، خروس کولی، عقاب دشتی و دیگر پرندگان است که بسیاری از آنها بطور مستقیم از سیبری به این منطقه می آیند.
تالاب کویری میقان از آخرین حلقه های اکولوژیک حوضه آبریز دشت اراک است و بیشتر آب وارد شده به آن حاصل نزولات جوی، چشمه های اطراف و رودخانه های فصلی در منطقه مانند رودخانه فراهان، شهراب و قره کهریز است.
در سالهایی که بارندگی مناسب است، تالاب میزان قابل توجهی آب دارد و در سالهای کم آبی عموما سطح تالاب خشک می شود و به حالت کویری در می آید.
درکنار اهمیت کویر میقان برای تلطیف هوای اراک، این منطقه وسیع ترین معدن سولفات سدیم کشور را درخود جای داده است که 80 درصد از سولفات سدیم کشور را تامین می کند.
سولفات سدیم ماده اولیه مواد شوینده و نمک خوراکی است بطوری که 40 درصد پودرهای شستشو را این ماده تشکیل می دهد.
به گفته دکتر آقاخانی از فعالان محیط زیست اراک، برداشت غیراصولی سولفات سدیم از مرکز این تالاب به مفهوم ازبین بردن آن است و به علت سست بودن خاک آن می تواند در طولانی مدت باعث کاهش درجه اهمیت زیستگاهی و اکوتوریستی منطقه شود که علاوه بر آلودگی شهر اراک، حیات گونه های گیاهی و جانوری منطقه را به خطر می اندازد.
وی می افزاید: برای برداشت سولفات سدیم از تالاب، قسمت های دارای آب را محصور می کنند تا آب در آن جمع شود و پس از تبخیر آب، سولفات سدیم آن را برداشت می کنند اما سولفات سدیم تحت تاثیر باد شمال شرقی وارد اراک و باعث آلودگی این شهر می شود.
آقای آقاخانی رییس خانه تشکل های مردم نهاد استان اضافه می کند:‌ ساخت و تعریض جاده داخل تالاب و قطع ارتباط اکولوژیکی قسمت شمال با جنوب تالاب، احداث سد در بالادست حوزه آبریز، کاهش آب ورودی به تالاب، ورود پساب واحدهای صنعتی شهر اراک و شهرک صنعتی ایبک آباد، پساب های کشاورزی، چرای بیش از حد دام در منطقه، شکار غیرمجاز و زنده گیری پرندگان، استقرار فرودگاه اراک و تخلیه نخاله های ساختمانی حاشیه نشینان تالاب از مهمترین مشکلاتی است که آن را درمعرض خطر قرار می دهد.
آقای زمانی قمی استاندار استان مرکزی هم درباره آثار زیست محیطی آلودگی هوای اراک می گوید: براساس جدیدترین مطالعات سازمان هواشناسی استان 83 درصد آلودگی شهر اراک منشا داخلی دارد که کارخانه معدن سولفات سدیم و شرکت آلومینیوم سازی از مهمترین آلاینده های هوای این شهر هستند.
رییس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی هم معتقد است، براساس استانداردهای جهانی، میقان ازجمله تالاب هایی است که قابلیت ثبت جهانی را در کنوانسیون رامسر دارد اما برداشت سولفات سدیم مانع اصلی ورود تالاب میقان به این کنوانسیون است.
آقای رجایی می افزاید: اگر این روند ادامه پیدا کند، تالاب میقان به سرنوشت دریاچه ارومیه دچار خواهد شد و تا 10 سال آینده شاهد مرگ این تالاب خواهیم بود.
اما قائم مقام مدیرعامل کارخانه املاح سولفات سدیم می گوید: براساس مجوزی که برای تاسیس کارخانه دارد سالانه دست کم 600 هزار هکتار می توان سولفات سدیم از تالاب میقان برداشت کرد.
زمان برداشت سولفات سدیم تالاب که از اواخر خرداد شروع می شود تا آبان ماه ادامه دارد.
آقای عروجی می افزاید: تاکنون دانشگاه اراک و محیط زیست سوالات زیادی را در خصوص فعالیت کاری ما پرسیده اند و تابه حال هیچ مدرکی دال بر تاثیر برداشت سولفات سدیم بر آلودگی شهر اراک ارائه نشده است.
آقای ابراهیمی کارنامی مدیرکل محیط زیست استان مرکزی می گوید: موضوع تالاب میقان مساله تازه ای نیست و در جلسات چند سال اخیر کارگروه کاهش آلودگی محیط زیست مصوبات زیادی داشته که بسیاری از آنها تاکنون عملی نشده اما با همکاری کارگروه حفظ تالاب میقان دانشگاه اراک، مطالعات نهایی حل مشکلات این تالاب درحال بررسی است و در صورتی که این واحد معدنی از مصوبات تخطی کند با آن برخورد قانونی خواهد شد.
خانم ابتکار رییس سازمان محیط زیست هم در شبکه آفتاب گفت: براساس مطالعات تاثیر مخرب این املاح روشن است و چنانچه مطالعات تکمیل شود، این سازمان حتی می تواند این واحد صنعتی را تعطیل کند .
آقای احمدی کارشناس گردشگری می گوید: همه ساله با ورود درناها به تالاب، گردشگران زیادی به اینجا می آیند که متاسفانه در مبحث گردشگری تاکنون هیچ گونه اقدامی برای این تالاب انجام نشده است و از گردشگری تالاب فقط تابلویی در ابتدای ورود آن به چشم می خورد.
وی می افزاید: با تغییر روش بهره وری تالاب، حذف برداشت سولفات سدیم و توجه به بحث گردشگری می توان از مرگ تدریجی این تالاب در دل کویر جلوگیری کرد.

واحد مرکزی خبر

 


 

  
نویسنده : فرامرز نصیری ; ساعت ۱۱:۱٢ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱ شهریور ۱۳٩٤
    پيام ها    +