آغاز تنهایی زاگرس

۱۰ سال همکاری سازمان ملل متحد و ایران برای حفاظت و توسعه پایدار زاگرس پایان یافت

 

گری لوئیس، نماینده سازمان ملل در تهران، دوشنبه ۲۶ بهمن تفاهم‌نامه تحویل پروژه توسعه پایدار زاگرس را به امضا رساند و این تمدن غنی فلات ایران را تمام و کمال به دولت ایران و سازمان محیط زیست واگذار کرد.

۹ میلیون و ۸۰۰ هزار دلار بودجه این پروژه از سوی سازمان تسهیلات محیط زیست جهانی (GEF) و یک میلیون دلار آن از سوی ایران تأمین شده بود.

نماینده سازمان ملل علت جدایی سازمان ملل از این پروژه را «نشانه‌های موفقیتی» عنوان کرد که این سازمان از جانب دولت ایران مشاهده کرده است.

نشانه‌های موفقیت؟

اهدف پروژه حفاظت از زاگرس که با مشارکت سازمان حفاظت محیط زیست ایران، برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) و تسهیلات محیط زیست جهانی (GEF) در سال ۱۳۸۵ پاگرفت، خلق روش‌های نوین در مدیریت منابع طبیعی این منطقه، توجه به جوامع محلی و بومی ساکن در زاگرس، توسعه پایدار و همچنین حفاظت از تنوع زیستی در زاگرس بوده است.

باتوجه به اهداف مذکور حتی در خوشبینانه‌ترین حالت نیز نشانه‌های چندانی از موفقیت نمی‌توان مشاهده کرد.

سال گذشته مسئولان این پروژه خود اذعان داشتند که پس از گذشت یک دهه از آغاز آن، تنها حدود ۱۰ درصد پیشرفت در اهداف این پروژه حاصل شده است. البته در آن زمان جزئیاتی از همین پیشرفت اندک نیز ارائه نشد.

پروژه حفاظت از زاگرس محدوده‌ای به وسعت دو میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار را زیر پوشش قرار می‌داد. وسعتی که شامل استان چهارمحال و بختیاری، مناطق وسیعی از کهگیلویه و بویر احمد، اقلید و مرودشت در استان فارس و سمیرم در استان اصفهان است.

عروس سیاه بخت زاگرس

زاگرس را «برج آب» ایران می‌نامند، منطقه‌ای که مهم‌ترین ذخیره‌گاه‌ طبیعی ایران است و ۵۰ درصد آب شیرین مورد نیاز کشور را تأمین می‌کند. سالیان دراز دشت‌های جنوبی و مرکزی ایران با سرچشمه‌های رودزای همین فلات غربی ایران سیراب می‌شد و همین رودخانه‌ها بودند که جنگل‌ها و مراتع بی‌شمار زاگرس را رقم می‌زدند. از این روست که به زاگرس در طی تاریخ لقب عروس ایران داده‌اند.

اما اکنون از این عروس دیگر خبری نیست. به سبب سدسازی‌های گسترده و بی‌منطق، افزایش بی‌رویه استفاده از منابع و سفره‌های زیرزمینی، حفر هزاران چاه غیر مجاز کشاورزی و آلودگی رودخانه‌ها و منابع آبی با انواع پساب و فاضلاب، اکثر استان‌های حوزه زاگرس با «تنش آبی شدید» مواجه شدند.

خشکسالی به بارآمده در زاگرس، پوشش گیاهی و جنگل‌های این منطقه را نیز بی‌نصیب نگذاشت. علاوه بر خشکسالی، شش سال می‌گذرد که آفتی به نام ویروس ذغالی به جان جنگل‌های زاگرس افتاده است و دولت‌های دهم و یازدهم نیز برای آفت‌کشی و مقابله با آن کاری از پیش نبرده‌اند.

به گزارش سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار از جنگل‌های بلوط زاگرس در پی‌ خشکسالی و شیوع ویروس ذغالی خشک شده و از بین رفته‌اند.

همچنین ۱۴ گونه‌ گیاهی کمیاب تنها در پنج سال گذشته در استان چهارمحال و بختیاری منقرض شدند.

جنگل‌های زاگرس با شش میلیون هکتار مساحت، ۴۰‌ درصد جنگل‌های ایران را تشکیل می‌دهند. جنگل‌هایی که اینک بخش عمده‌ای از آن در سیر قهقرایی محیط زیست ایران به بیابان تغییر شکل یافتند.

 

 رادیو زمانه

 


  
نویسنده : فرامرز نصیری ; ساعت ٧:٥٠ ‎ق.ظ روز شنبه ۱ اسفند ۱۳٩٤
    پيام ها    +